Wat is biest?

Rond de geboorte van een lam gebeurt er iets bijzonders. De eerste melk die een geit dan geeft, heet biest. Biest ziet er anders uit dan gewone melk: vaak wat dikker en geler van kleur. Dat is niet voor niets, want deze eerste melk zit boordevol waardevolle stoffen die speciaal zijn afgestemd op pasgeboren lammetjes.

Voor een lam is biest letterlijk van levensbelang. Het vormt de basis voor een goede start en helpt het jonge dier om sterk en gezond op te groeien.

Waarom is biest zo belangrijk voor lammetjes?

Lammetjes worden geboren zonder een volledig ontwikkeld afweersysteem. In de biest zitten antistoffen die het lam helpen om zich te beschermen tegen ziekteverwekkers in de eerste levensfase. Daarnaast bevat biest veel energie, vitaminen en mineralen, precies wat een pasgeboren lam nodig heeft na de geboorte.

Een moedergeit likt haar lam direct na de geboorte schoon. Dat stimuleert het lam om te ademen, warm te blijven en op zoek te gaan naar voeding. Biest zorgt er vervolgens voor dat het lam voldoende kracht krijgt om te groeien en zich te ontwikkelen.

Wist je dat...

...biest niet alleen voor lammetjes bijzonder is? Sommige mensen vinden biest ook erg lekker en maken er bijvoorbeeld pap van. In verschillende culturen wordt biest al generaties lang gebruikt in de keuken, juist vanwege de volle smaak en rijke structuur.

Waarom krijgen lammetjes biest, in plaats van dit te drinken bij de moeder?

Biest is de eerste melk van een geit nadat een lam geboren is. Deze melk zit boordevol goede stoffen voor het pasgeboren lam. Dit is essentieel voor het afweersysteem van een lam. Daarnaast bevat biest vitaminen, mineralen en energie. Wanneer de lammetjes tussen alle melkgeiten blijven lopen, kan er niet gecontroleerd worden of ze daadwerkelijk de belangrijke stoffen uit biest binnenkrijgen. Het lam kan namelijk ook bij andere geiten ‘normale’ melk drinken. Hierdoor krijgt het lammetje niet genoeg antistoffen binnen, waardoor het lam erg zwak zal blijven en er uiteindelijk een grotere kans is op sterfte.

De kwaliteit van de biest wordt op veel geitenbedrijven gemeten. Als de kwaliteit niet goed genoeg is, kan de biest van een andere melkgeit aan het lam gegeven worden. Hierdoor krijgt het lam toch genoeg voedingsstoffen binnen. Het is niet haalbaar om de moeders met hun lammeren in een apart hok te zetten. Het krijgen van de biest is dan nog niet geborgd. Dit kan liggen aan de kwaliteit van de biest en/of de kwaliteit van de spenen van de moeder. In het hoogseizoen kunnen er wel 100 geiten per dag lammeren, waardoor het voor de boer vaak niet haalbaar is om alle moeders samen met hun lammeren in een apart hok te plaatsen. Daarnaast is een geit een kuddedier. Een geit apart zetten van andere melkgeiten zorgt voor extra stress, wat weer zijn weerslag heeft op de kwaliteit van de biest en de zorg voor de lammeren.